સિટી ન્યુઝ @ જુનાગઢ 

સૌરાષ્ટ્ર અને ગીરના જંગલ વિસ્તારમાં સિંહોનું બદલાયેલું વર્તન હવે ચિંતાનો વિષય બન્યું છે. ગીરનાર અને સાસણ પંથકમાં સિંહો દ્વારા માનવ શિકાર અને પાલતુ પશુઓ પરના વધતા હુમલાઓને રોકવા માટે રાજ્ય સરકારે હવે વાઈલ્ડ લાઈફ ઈન્સ્ટીટયુટ ઓફ ઈન્ડીયાની મદદ લેવાનો નિર્ણય કર્યો છે. પ્રિન્સીપલ ઓફ કન્ઝર્વેટર ઓફ ફોરેસ્ટ (વાઈલ્ડ લાઈફ) જયમાલસિંઘના જણાવ્યા અનુસાર, નિષ્ણાતોની ટીમ ગીર ક્ષેત્રમાં સિંહોની વર્તમાન સ્થિતિ, તેમના ખોરાકની ઉપલબ્ધતા અને માનવ વસાહતો તરફના તેમના વધતા આક્રમણના કારણોનો વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ કરશે.

સિંહોના બદલાયેલા વ્યવહાર પાછળ અનેક કારણો હોઈ શકે છે, જેમાં જંગલ વિસ્તારની મર્યાદિત ક્ષમતા, પ્રાકૃતિક શિકારમાં ઘટાડો અને માણસો દ્વારા ઉશ્કેરણી મુખ્ય ગણી શકાય. અગાઉ સિંહો ભાગ્યે જ માનવી પર હુમલો કરતા હતા, પરંતુ હવે તેઓ માનવ લોહીના સ્વાદથી ટેવાઈ રહ્યા હોય તેવી આશંકા સેવાઈ રહી છે. ડેટા મુજબ, 2024માં જ પાલતુ પશુઓ પર 965 હુમલા નોંધાયા હતા, જેના કારણે સરકારને વળતર ચૂકવવાની ફરજ પડી હતી. આ આંકડા સ્પષ્ટ કરે છે કે પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બની રહી છે.

વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિથી થનારા આ અભ્યાસ દ્વારા સિંહોની ગણતરી અને તેમની વસ્તીના દબાણનો સાચો તાગ મેળવવામાં આવશે. માત્ર રેવન્યુ વિસ્તારમાંથી સિંહોને જંગલમાં પાછા મોકલી દેવાથી આ સમસ્યા ઉકેલાય તેમ નથી, તેથી હવે કાયમી નિરાકરણ માટે નવી કાર્યપદ્ધતિ ઘડવામાં આવશે. નિષ્ણાતોના રિપોર્ટ બાદ સિંહોના સંરક્ષણ અને લોકોની સુરક્ષા માટેના પગલાં વધુ કડક કરવામાં આવશે, જેથી ગીરની શાન ગણાતા સિંહો અને સ્થાનિક ગ્રામીણો વચ્ચેના સંઘર્ષને ઘટાડી શકાય.

સિંહો અને સંઘર્ષ

 ગીર પંથકમાં સિંહો દ્વારા પાલતુ ઢોર અને માનવ પરના હુમલાઓમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. વાઈલ્ડ લાઈફ ઈન્સ્ટીટયુટ ઓફ ઈન્ડીયાનો અભ્યાસ સિંહોના વર્તનમાં આવેલા આક્રમક બદલાવને સમજવામાં મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે. સરકારના વળતરના આંકડા 2024માં 965 હુમલાઓ દર્શાવે છે, જે જંગલ વિસ્તારના દબાણ અને ખોરાકની અછત તરફ નિર્દેશ કરે છે. વૈજ્ઞાનિક અભિગમ અપનાવીને જ માનવ-પ્રાણી સંઘર્ષને નાથી શકાશે.