સિટી ન્યુઝ @ મોરબી

મોરબીના જેતપર ગામે ખાનગી વીજ કંપની દ્વારા જમીન સંપાદન અને વીજ પોલ ઊભા કરવાની કામગીરીના વિરોધમાં ખેડૂતોનું આમરણાંત ઉપવાસ આંદોલન આજે 8માં દિવસે પણ અવિરત ચાલુ રહ્યું છે. આ આંદોલનને વેગ આપવા માટે ગામની દીકરીઓએ રજૂ કરેલા એક ખાસ નાટકે આખા વિસ્તારનું ધ્યાન ખેંચ્યું હતું. માત્ર 5 કલાકની ટૂંકી તૈયારી સાથે રજૂ થયેલા આ નાટકમાં કંપનીની તાનાશાહી, ખેડૂતોની દયનીય સ્થિતિ અને તંત્રના દુરુપયોગને અત્યંત પ્રભાવશાળી રીતે રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા. આ કાર્યક્રમમાં મોરબી સહિત આસપાસના જિલ્લાઓમાંથી અંદાજે 8,000 થી 10,000 મહિલાઓ ઉપસ્થિત રહી ખેડૂતોને સમર્થન આપ્યું હતું.

આંદોલનના સુખદ ઉકેલ માટે સરકાર દ્વારા અત્યાર સુધીમાં ત્રણ વખત મંત્રણા માટે મૌખિક સંદેશા મોકલવામાં આવ્યા છે, પરંતુ ખેડૂતો પોતાની માંગ પર મક્કમ છે. ખેડૂત નેતાઓ અને ઉપવાસી ખેડૂત નિલેશ એરવાડિયાએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે, જ્યાં સુધી રાજ્યના મુખ્યમંત્રી દ્વારા સત્તાવાર લેખિત આમંત્રણ આપવામાં નહીં આવે, ત્યાં સુધી કોઈ પણ પ્રકારની ચર્ચા માટે જવામાં આવશે નહીં. ખેડૂતોની આ મક્કમતા દર્શાવે છે કે સરકાર સાથેની મંત્રણા માટે હવે ખેડૂતો લેખિત બાંહેધરીના આગ્રહી છે.

આંદોલનકારીઓએ સરકારને આડે હાથ લેતા ચેતવણી આપી છે કે, જો સમય રહેતા યોગ્ય વળતર અને ઉકેલ નહીં આપવામાં આવે, તો આગામી દિવસોમાં આંદોલન વધુ ઉગ્ર સ્વરૂપ ધારણ કરશે. ડ્રોન કેમેરામાં કેદ થયેલા દ્રશ્યોમાં જોવા મળે છે કે ગામના માર્ગો જનમેદનીથી છલકાઈ ગયા છે, જે ખેડૂત એકતાનું જીવંત ઉદાહરણ છે. નિલેશ એરવાડિયાએ દીકરીઓના નાટક મારફતે સરકારને સંદેશ આપ્યો છે કે—'સાહેબ, હવે દીકરીઓ રોડ પર આવી ગઈ છે, શાનમાં સમજી જાવ.' આ સમગ્ર આંદોલન હવે મોરબી જિલ્લાની સાથે સમગ્ર ગુજરાતના ખેડૂતો માટે ચર્ચાનો વિષય બન્યું છે.

આંદોલનનું સામાજિક મહત્વ

ખેડૂતોની આ લડત માત્ર જમીન વળતર પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ તે પોતાના હક અને ગૌરવ માટેનું અભિયાન બની ગયું છે. જ્યારે આખું ગામ અને તેમાં પણ ખાસ કરીને મહિલાઓ આ આંદોલનમાં સક્રિય ભાગ લે છે, ત્યારે તેની તાકાત અનેકગણી વધી જાય છે. નાટક જેવા સર્જનાત્મક માધ્યમોનો ઉપયોગ કરીને પ્રશ્નોને ઉજાગર કરવા એ લોકશાહીમાં વિરોધ પ્રદર્શિત કરવાની એક શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિ છે. હવે દડો સરકારના કોર્ટમાં છે, ત્યારે વહેલી તકે આ સંવેદનશીલ મુદ્દાનો ઉકેલ લાવવો અનિવાર્ય છે.