સિટી ન્યૂઝ @ ગાંધીનગર

રાજ્યમાં ખેતરોમાંથી પસાર થતી વીજ ટ્રાન્સમિશન ટાવર અને હાઈટેન્શન લાઈનના વળતર મુદ્દે ખેડૂતો દ્વારા લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા વિરોધ અને રજૂઆતો સામે આખરે રાજ્ય સરકાર ઝૂકી છે. સરકારે હવે જંત્રીના જૂના દરોને બદલે ખેડૂતોને જમીનના વર્તમાન બજારભાવના બમણા દરે વળતર ચૂકવવાનો મહત્વનો નિર્ણય લીધો છે. આ વળતરની રકમ અને જમીનનો સાચો બજાર ભાવ નક્કી કરવા માટે રાજ્ય સ્તરે એક 'માર્કેટ રેટ કમિટી'ની રચના કરવામાં આવશે, જેમાં જિલ્લા કલેક્ટરની સાથે ખેડૂતોના પ્રતિનિધિઓ અને વીજ કંપનીના અધિકારીઓનો સમાવેશ થશે.

રાજ્ય સરકારના પ્રવક્તા મંત્રીના જણાવ્યા અનુસાર, આ નિર્ણયનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ખેડૂતોને તેમની જમીનના નુકસાન સામે યોગ્ય વળતર આપવાનો છે. આ નવી નીતિ હેઠળ, 765 kV લાઈન માટે 625 ચોરસ મીટરના બદલે હવે 729 ચોરસ મીટરનું વળતર ચૂકવવામાં આવશે. આ સાથે જ, અગાઉ જે વળતર અલગ-અલગ તબક્કામાં આપવામાં આવતું હતું, તેને બદલે હવે પ્રોજેક્ટ શરૂ થાય તે સમયે જ 100% વળતર ચૂકવવાની પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવશે. સરકારના આ નિર્ણયને ખેડૂત આંદોલન સામે મળેલી મોટી સફળતા તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.

જોકે, સરકારના આ નિર્ણય સામે ખેડૂત સંગઠનોમાં મિશ્ર પ્રતિસાદ જોવા મળી રહ્યો છે. કેટલાક સંગઠનોનું માનવું છે કે ગ્રામ્ય વિસ્તારમાં બજાર કિંમતના 30%, નગરપાલિકામાં 45% અને મહાનગરપાલિકામાં 60% વળતર આપવાની નીતિમાં ભારે અસમાનતા છે, જે ગ્રામીણ ખેડૂતો સાથે અન્યાય સમાન છે. ખેડૂતો એવી આશંકા પણ વ્યક્ત કરી રહ્યા છે કે માર્કેટ રેટ કમિટીમાં સરકારી અધિકારીઓનો દબદબો રહેશે, જેના કારણે તેમને પૂરેપૂરું વળતર મળશે કે નહીં તે એક પ્રશ્ન છે. લાંબા ગાળાના આર્થિક નુકસાનની ભરપાઈ માત્ર વળતરમાં વધારાથી થઈ શકશે કે કેમ તે અંગે હજુ પણ ખેડૂતોમાં સવાલો ઉઠી રહ્યા છે.

નવી નીતિ અને ખેડૂતોની અપેક્ષા

સરકાર દ્વારા લેવાયેલો આ નિર્ણય ખેડૂતોના લાંબા સમયના આક્રોશને શાંત પાડવા માટેનો એક પ્રયાસ છે. જંત્રીના બદલે બજાર ભાવના બમણા દરે વળતર આપવું એ ચોક્કસપણે એક સકારાત્મક પગલું છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે 'માર્કેટ રેટ કમિટી' કેટલી પારદર્શિતાથી કામ કરે છે અને ખેડૂતોને તેમના જમીનના ટુકડાનું વાસ્તવિક મૂલ્ય સમયસર મળે છે કે નહીં. વહીવટી પ્રક્રિયાની ઝડપ અને પારદર્શિતા જ આ નવી નીતિની સફળતાની ચાવી સાબિત થશે.