સિટી ન્યુઝ @ સુરત

સુરત જિલ્લાના માંડવી અને આસપાસના જંગલ વિસ્તારોમાં દીપડાઓ ખોરાકની શોધમાં માનવ વસ્તી સુધી આવી ચઢતા હોવાની સમસ્યાના કાયમી ઉકેલ માટે વન વિભાગે એક વિશેષ પ્રોજેક્ટ હાથ ધર્યો છે. હાલમાં માંડવીના જંગલોમાં 104 થી વધુ દીપડાઓ વસવાટ કરે છે, પરંતુ તેમની સરખામણીમાં જંગલમાં પૂરતો કુદરતી ખોરાક ઉપલબ્ધ ન હોવાથી દીપડાઓ બહાર આવવા મજબૂર બન્યા હતા. આ વન્યજીવ અસમતુલાને દૂર કરવા માટે સુરત વન વિભાગે ગીરના જંગલોમાંથી 65 ટપકાવાળા હરણો લાવીને માંડવીની વન્યજીવ રેન્જમાં મુક્ત કર્યા છે.

વન વિભાગના નાયબ વન સંરક્ષક (DCF) ધીરજ કુમારના જણાવ્યા અનુસાર, આ ઓપરેશન ત્રણ અલગ-અલગ બેચમાં સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરવામાં આવ્યું છે. આ હરણો સુરતના વાતાવરણમાં કેવી રીતે અનુકૂળ થાય છે અને તેમની હિલચાલ કેવી છે તે જાણવા માટે વિભાગ દ્વારા હાઈટેક ટ્રેકિંગ સિસ્ટમ પણ ગોઠવવામાં આવી છે. આ પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય ઉદ્દેશ જંગલમાં હર્બીવોર્સ એટલે કે તૃણાહારી પ્રાણીઓની વસ્તીમાં ઝડપથી વધારો કરવાનો છે, જેથી દીપડાઓને શિકાર માટે જંગલની બહાર જવું ન પડે.

આ પ્રોજેક્ટના પ્રથમ તબક્કામાં 50 થી વધુ હરણો અત્યારે સ્થાયી થઈ ચૂક્યા છે. વિભાગ દ્વારા 'ડિસ્ટન્સ સેમ્પલિંગ' અને 'ટ્રાન્ઝેક્ટ મેથડ' જેવી આધુનિક પદ્ધતિઓથી વન્યજીવોની ગણતરી પણ કરવામાં આવી રહી છે. એકવાર આ હરણોનો વંશવેલો વધવાનું શરૂ થઈ જશે, ત્યારબાદ આ પ્રક્રિયાને સતત ચાલુ રાખવામાં આવશે. આ દીર્ઘકાલીન આયોજનથી આવનારા સમયમાં સુરત જિલ્લામાં માનવ-વન્યજીવ સંઘર્ષ અને જાનમાલના નુકસાનની ઘટનાઓ પર સંપૂર્ણપણે નિયંત્રણ મેળવી શકાશે તેવો વિશ્વાસ વન વિભાગે વ્યક્ત કર્યો છે.

વન્યજીવ સંતુલન અને માનવ સુરક્ષા

જંગલ વિસ્તારમાં તૃણાહારી પ્રાણીઓની સંખ્યા ઘટવી એ દીપડા જેવા માંસાહારી પ્રાણીઓના માનવ વસ્તીમાં પ્રવેશવાનું સૌથી મોટું કારણ છે. સુરત વન વિભાગનો આ પ્રયોગ પ્રકૃતિના સંતુલનને જાળવી રાખવાની દિશામાં એક ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. હરણોની આ નવી વસ્તી માત્ર દીપડાઓનો ખોરાક જ નહીં પૂરો પાડે, પરંતુ જંગલની સમગ્ર ઇકોસિસ્ટમને પણ સમૃદ્ધ બનાવશે. આ પ્રકારના હાઈટેક મોનિટરિંગથી ભવિષ્યમાં માનવ અને વન્યજીવો વચ્ચેના સંઘર્ષને ઘટાડવામાં ઘણી મદદ મળશે.