સિટી ન્યુઝ @ ગાંધીનગર

ગુજરાત સરકાર દ્વારા વાહન સ્ક્રેપ પૉલિસીને અપેક્ષા કરતા નબળો પ્રતિસાદ મળ્યા બાદ એક અત્યંત મહત્વનો અને રાહતરૂપ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. રાજ્યમાં ભારત સ્ટેજ (BS-I), તેનાથી જૂના તથા BS-II ના જૂના વાહનોને અધિકૃત રીતે સ્ક્રેપ કરવા સામે નવા વાહનોની નોંધણી વખતે મોટર વ્હીકલ ટેક્સમાં 50 ટકા સુધીની આકર્ષક રાહત આપવામાં આવશે. આ વિશેષ ટેક્સ કન્વેશનનો લાભ નાગરિકો મેળવી શકે તે માટે 31 માર્ચ 2027 સુધી જારી કરાયેલા સંબંધિત 'સર્ટિફિકેટ ઑફ ડિપોઝિટ' ને ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે.

આ પૉલિસીનો લાભ કયા વાહનોને મળશે તેની સ્પષ્ટતા કરતા ગુજરાતમાં નોંધાયેલા કુલ વાહનોની સંખ્યા બે કરોડથી વધારે હોવાનું જણાવાયું છે. વર્ષ 2022 માં ગુજરાત સરકારે વિધાનસભામાં માહિતી આપી હતી કે રાજ્યમાં 41.20 લાખ વાહનો 15 વર્ષ કે તેથી વધારે જૂના હતા. આ નવી જોગવાઈ હેઠળ BS-I (જે અંદાજે વર્ષ 2000 થી લાગુ છે) અને BS-II (જે વર્ષ 2005 થી લાગુ છે) ધોરણના વાહનોને આવરી લેવાયા છે, જેમાં મુખ્યત્વે મીડિયમ અને હેવી ગૂડ્સ તથા પેસેન્જર વ્હીકલ્સનો સમાવેશ થાય છે.

નવા વાહનની ખરીદી પર નાગરિકોને આર્થિક રીતે કેવી રીતે ફાયદો થશે તેની પણ સ્પષ્ટ ગણતરી આપવામાં આવી છે. ધારો કે નવી કારની કિંમત રૂપિયા 10 લાખ હોય અને તેના પર 2.75 ટકા લેખે અંદાજે રૂપિયા 27,500 વાહન વેરો લાગુ પડતો હોય, તો પાત્ર જૂનું વાહન સ્ક્રેપ કરવા બદલ મળતી 50 ટકા રાહત બાદ આ રકમ ઘટીને માત્ર રૂપિયા 13,750 થઈ શકે છે. ગુજરાતમાં ખાનગી વાહનો માટે લાઇફટાઇમ ટેક્સ સામાન્ય રીતે વાહનની મૂળ કિંમતના ટકાવારી આધારે જ વસૂલવામાં આવે છે.

આ પ્રક્રિયાના નિયમો મુજબ 'સર્ટિફિકેટ ઑફ ડિપોઝિટ' સૌથી મહત્વની કડી સાબિત થશે. કોઈપણ પાત્ર જૂનું વાહન અધિકૃત સ્ક્રેપ સેન્ટરમાં જઈને સ્ક્રેપ કરાવ્યા બાદ મળતું આ સર્ટિફિકેટ નવા વાહનોની નોંધણી વખતે રજૂ કરવાનું રહેશે, જેના આધારે નિયમો મુજબ મોટર વ્હીકલ ટેક્સમાં કન્વેશનનો લાભ મળશે. રાજ્ય સરકાર દ્વારા સ્પષ્ટ ચેતવણી પણ આપવામાં આવી છે કે જો સંબંધિત સ્ક્રેપ વાહન સામે અગાઉથી આ સર્ટિફિકેટના આધારે ટેક્સ કન્વેશનનો લાભ લીધો હોય, તો તે જ વાહન સામે ફરીથી આ જોગવાઈ હેઠળ લાભ મળી શકશે નહીં.

જૂના અને પ્રદૂષણ ફેલાવતા વાહનોને રસ્તા પરથી હટાવવા અને નવા તેમજ ઇકો-ફ્રેન્ડલી વાહનોના વેચાણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સરકારનું આ પગલું અત્યંત પ્રશંસનીય છે. તેનાથી પર્યાવરણની જાળવણીની સાથે વાહનચાલકોને મોટો આર્થિક બોજ હળવો કરવામાં સીધી મદદ મળશે અને ઓટોમોબાઈલ ક્ષેત્રને પણ નવું પ્રોત્સાહન પ્રાપ્ત થશે.

વાહન સ્ક્રેપ પૉલિસી અને પર્યાવરણ સુરક્ષા

જૂના વાહનોના નિકાલ માટેની આ પ્રોત્સાહક યોજના પ્રદૂષણ ઘટાડવામાં અને માર્ગ સલામતી વધારવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. નાગરિકોએ આ યોજનાનો લાભ લઈને સ્વચ્છ પર્યાવરણના નિર્માણમાં સહયોગ આપવો જોઈએ.