સિટી ન્યુઝ @ ઓક્સફર્ડ

અત્યાધિક ખુશી ક્યારેક હૃદયની ગંભીર બીમારીનું કારણ બની શકે છે. તાજેતરમાં જ ‘ઓક્સફર્ડ મેડિકલ કેસ રિપોર્ટ’માં પ્રકાશિત એક અભ્યાસમાં આ સંબંધમાં માહિતી આપવામાં આવી છે. તબીબોએ આને ’ટાકોત્સુબો કાર્ડિયોમાયોપેથી’ બતાવી છે, જેને ‘હેપ્પી હાર્ટ સિન્ડ્રોમ’ કહેવામાં આવે છે. હકીકતમાં, જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ બહુ વધારે ખુશ થાય છે અથવા બહુ ઊંડા આઘાતમાં હોય છે, ત્યારે તેનું મગજ શરીરમાં સ્ટ્રેસ હોર્મોનનો સ્ત્રાવ ખૂબ ઝડપી કરી દે છે.

હોર્મોનના આ અચાનક ઉછાળાથી હૃદયનાં સ્નાયુઓ અસ્થાયી રૂપે નબળાં પડી જાય છે અને હૃદયનાં કામ કરવાની રીત બદલાઈ જાય છે. જ્યારે આ સ્થિતિ કોઈ મોટા દુ:ખ કે શોકને કારણે થાય છે, ત્યારે તેને ‘બ્રોકન હાર્ટ સિન્ડ્રોમ’ કહે છે. બીજી તરફ, જ્યારે આ લગ્ન, જન્મદિવસ કે કોઈ મોટી ઉજવણી જેવી અત્યાધિક ખુશીનાં કારણે થાય છે, તો તેને ‘હેપ્પી હાર્ટ સિન્ડ્રોમ’ કહેવામાં આવે છે.

આ સ્થિતિના લક્ષણોમાં છાતીમાં તીવ્ર દુખાવો, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અને અચાનક ગભરાટ થવો સામેલ છે, જે પહેલી નજરે હાર્ટ એટેક જેવા જ દેખાય છે. સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતોના જણાવ્યાં અનુસાર, આવાં લક્ષણો દેખાવા પર તેને અવગણવા નહીં અને તાત્કાલિક હોસ્પિટલ જઈને ECG કરાવવો જોઈએ. વધુ પડતી ખુશી કે દુ:ખની ક્ષણોમાં પોતાની ભાવનાઓને શાંત રાખવી તેમજ યોગાભ્યાસ અને પૂરતી ઊંઘથી નર્વસ સિસ્ટમ મજબૂત રાખી શકાય છે.

અભ્યાસમાં સામે આવ્યું છે કે 65 વર્ષનાં એક મહિલાને પુત્રીનાં લગ્ન પછી ત્રણ દિવસ સુધી છાતીમાં દુખાવો અને શ્વાસ લેવામાં પરેશાની થઈ હતી. પરિવારને લાગ્યું કે હાર્ટ એટેક આવ્યો છે, પરંતુ તપાસમાં હૃદયની નસોમાં બ્લોકેજ નહોતું મળ્યું. જોકે, હૃદયનો ડાબો ભાગ ફૂલી ગયો હતો. નિષ્ણાતોના મતે આ સિન્ડ્રોમના લક્ષણો હળવા હોય છે અને દર્દી યોગ્ય સારવારથી ઝડપથી સાજા થઈ જાય છે.

વૈજ્ઞાનિકો અને તબીબોનું માનવું છે કે હૃદયનું સ્વાસ્થ્ય જાળવી રાખવા માટે સમયાંતરે તપાસ કરાવવી અનિવાર્ય છે. ભાવનાત્મક ઉતાર-ચઢાવ પર નિયંત્રણ રાખીને અને તણાવ મુક્ત જીવનશૈલી અપનાવીને આ પ્રકારની સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓથી સુરક્ષિત રહી શકાય છે.

અતિશય ખુશીથી થતો 'હેપ્પી હાર્ટ સિન્ડ્રોમ'

ઓક્સફર્ડના અભ્યાસ મુજબ વધુ પડતી ખુશી પણ હૃદય માટે જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. સ્ટ્રેસ હોર્મોનના વધારાથી હૃદયના સ્નાયુઓ અસ્થાયીરૂપે પ્રભાવિત થાય છે, જેને હેપ્પી હાર્ટ સિન્ડ્રોમ કહેવાય છે. સમયસર તપાસ અને સાવચેતીથી આ બીમારીમાંથી સંપૂર્ણપણે સાજા થઈ શકાય છે.