ચોમાસાની ઋતુ હવામાનમાં રાહત તો લાવે છે, પરંતુ આ ભેજવાળા વાતાવરણમાં પાચનતંત્ર નબળું પડી જાય છે. વરસાદની સિઝનમાં ગૅસ, પેટ ફૂલવું (Bloating), એસિડિટી અને પાચન સંબંધિત ઈન્ફેક્શનનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે વધી જાય છે. નિષ્ણાતોના મતે, ચોમાસામાં આંતરડા (Gut)ને સ્વસ્થ રાખવા અને રોગપ્રતિકારક શક્તિ (Immunity) મજબૂત કરવા માટે પ્રોબાયોટિક્સથી ભરપૂર આહાર સૌથી ઉત્તમ ઉપાય છે.પ્રોબાયોટિક્સમાં 'ગુડ બેક્ટેરિયા' (લાભકારી બેક્ટેરિયા) હોય છે, જે આંતરડાના માઇક્રોબાયોમને સંતુલિત રાખવામાં અને પાચનક્રિયાને સુધારવામાં મદદ કરે છે. ચોમાસા દરમિયાન તમારા આહારમાં સામેલ કરવા જેવા 6 મુખ્ય પ્રોબાયોટિક ફૂડ્સ નીચે મુજબ છે:

• તાજું દહીં 

દહીં પ્રોબાયોટિક્સનો સૌથી સરળ અને ઉત્તમ સ્ત્રોત છે. તેમાં રહેલા લેક્ટોબેસિલસ બેક્ટેરિયા આંતરડાના સ્વાસ્થ્યને પ્રોત્સાહન આપે છે અને પાચનને સરળ બનાવે છે. ચોમાસામાં મોડી રાત્રે દહીં ખાવાને બદલે દિવસના સમયે તાજું અને ઓછું ખાટું દહીં લેવું હિતાવહ છે.

•   મોળી છાશ

છાશમાં થોડું શેકેલું જીરું, સંચળ અને કોથમીર ઉમેરીને પીવાથી પેટને તાત્કાલિક ઠંડક મળે છે. તે ગૅસ અને એસિડિટી ઘટાડવામાં અત્યંત અસરકારક છે અને આંતરડામાં ફાયદાકારક બેક્ટેરિયાની સંખ્યા વધારે છે.

•  કાંજી કે ફર્મેન્ટેડ રાઇસ

દક્ષિણ ભારત અને ઉત્તર ભારતમાં રાંધેલા ભાતને રાત્રે પાણીમાં પલાળી રાખી સવારે તેનું સેવન કરવાની પરંપરા છે. આ પાણીમાં અદ્ભુત પ્રોબાયોટિક ગુણો હોય છે, જે પેટના ઈન્ફેક્શન સામે રક્ષણ આપે છે.

•  ઘરનું આથો લાવેલું અથાણું

ઓછા તેલ અને મસાલામાં પરંપરાગત રીતે બનાવેલું ઘરનું અથાણું (જેમ કે ગાજર કે આમળાનું આથાવાળું અથાણું) આંતરડાના સ્વાસ્થ્ય માટે ઉત્તમ પ્રોબાયોટિક તરીકે કામ કરે છે.

•  ઇડલી, ઢોસા કે ઢોકળાનું ખીરૂં 

આથો લાવેલા ખીરામાંથી બનતી વાનગીઓ પાચનમાં ખૂબ જ હળવી હોય છે. ચોમાસામાં તળેલા ખોરાકને બદલે વરાળમાં બાફેલી આવી વાનગીઓ ખાવાથી પેટ હળવું રહે છે અને ઈન્ફેક્શનનો ભય ઘટે છે.

• પનીર અને ડેરી પ્રોબાયોટિક્સ

તાજું અને શુદ્ધ પનીર પણ આંતરડા માટે ફાયદાકારક છે. તેમાં સારો પ્રોટીનનો સ્ત્રોત હોવાની સાથે પાચનને બુસ્ટ કરતા તત્વો રહેલા હોય છે. માત્ર પ્રોબાયોટિક ફૂડ્સ ખાવા જ પૂરતા નથી. તેની સાથે ફાઇબરથી ભરપૂર ફળો, લીલા શાકભાજી, આખા અનાજ અને કઠોળ પણ ખાઓ, કારણ કે તે સારા બેક્ટેરિયા માટે ખોરાક (બળતણ) તરીકે કામ કરે છે. હંમેશા સ્વચ્છ અને ઉકાળેલું અથવા ફિલ્ટર કરેલું પાણી જ પીવો. વાસી, ખુલ્લામાં રાખેલો કે રોડ સાઇડનો (સ્ટ્રીટ ફૂડ) ખોરાક ખાવાથી બચો અને જમતા પહેલા હાથ સરખી રીતે સાફ કરવાનું ખાસ ધ્યાન રાખો.